Selain terkenal dengan adat resam, budaya maritim dan hubungan yang rapat dengan laut, masyarakat Bajau juga mempunyai pengetahuan tersendiri dalam menjaga kesihatan menggunakan bahan-bahan yang terdapat di sekeliling mereka.
Antara amalan yang pernah diperkenalkan dalam perubatan tradisional Bajau ialah Sangu, iaitu kaedah rawatan menggunakan wap daripada rebusan herba. Ada juga yang mengenali cara amalan perubatan ini sebagai Tangas.
Sangu menggunakan pelbagai bahan semula jadi seperti daun serai, lengkuas, daun kajabat, lukuluku, jaliangau, gaddung isi dan kemenyan. Bahan-bahan ini digaul bersama, kemudian direbus sehingga mengeluarkan wap yang beraroma.
Amalan Sangu Perubatan Tradisional
Menurut penerangan tentang amalan ini, pesakit akan duduk berhampiran wap herba tersebut dengan tubuh diselubungi selimut tebal supaya wap dapat mengenai tubuh. Rawatan ini dikatakan dilakukan dalam tempoh yang singkat dan boleh diulangi mengikut amalan pengamal tradisional.
Bagi masyarakat yang mewarisi pengetahuan ini daripada orang tua-tua, setiap bahan yang digunakan mempunyai tempatnya tersendiri dalam amalan perubatan tradisional.
Herba yang tumbuh di sekitar tempat tinggal bukan sekadar digunakan dalam masakan, tetapi turut dimanfaatkan untuk tujuan penjagaan diri.
Bahan-Bahan Digunakan Untuk Membuat Sangu
Pengetahuan tentang bahan yang digunakan, cara penyediaannya dan bagaimana rawatan dilakukan merupakan sebahagian daripada kearifan tempatan yang terbentuk melalui pengalaman serta diwariskan dari satu generasi kepada generasi berikutnya.
Sangu dipercayai dapat membantu melegakan ketidakselesaan badan, merangsang pengeluaran peluh dan memberikan rasa lega ketika seseorang mengalami demam atau sakit kepala.
Jika dilihat dalam konteks kehidupan masyarakat Bajau di Semporna, pengetahuan tentang herba dan rawatan tradisional mempunyai nilai yang lebih luas daripada sekadar cara merawat penyakit. Ia memperlihatkan bagaimana masyarakat dahulu memerhatikan alam sekeliling dan memanfaatkan sumber yang tersedia berdasarkan pengalaman mereka.
🔖 Sumber
- Keratan Akhbar Utusan Borneo ( Sabah )